Dat kinderen elkaar plagen is heel gewoon. Grapjes uithalen kan geen kwaad zo lang het over en weer gebeurt. Plagerij eindigt wel eens in huilen, maar is niet gemeen bedoeld. Pesten gaat anders. Dan kiest een groep kinderen één of enkele slachtoffers uit waar ze de baas over spelen. Pesten komt vooral voor onder tien- tot veertienjarigen. Rond die leeftijd beginnen kinderen hun identiteit te vormen en willen ze meer dan ooit bij een groep horen. Pesten maakt kinderen in deze fase dan ook extra kwetsbaar.
Signalen
Ouders krijgen vaak moeilijk vat op de situatie. Het slachtoffer zwijgt erover en ook de pesters vertellen weinig. Toch zijn er signalen waaraan je kunt merken dat een kind wordt gepest: klachten over buikpijn of hoofdpijn, slecht slapen, nachtmerries, tegenzin om naar school te gaan, slechte leerprestaties. Kinderen die het mikpunt zijn van pesterij nemen meestal geen vrienden mee naar huis en willen niet buiten spelen. Het kan ook zijn dat uw kind anderen pest. Daarbij horen signalen als stoer doen, opscheppen over hoe populair je bent, je zin willen doordrijven, veel roddelen over andere kinderen en agressief gedrag. Eén ding geldt zowel voor pesters als hun slachtoffers: ze hebben moeite om op een normale manier met anderen om te gaan.
Onzekerheid
Kinderen die niet goed weten hoe ze zich in een groep moeten handhaven, hebben vaak weinig zelfvertrouwen. Sommigen reageren daar angstig op. Ze trekken zich terug en vermijden contact. Deze kinderen lopen het risico slachtoffer van pesten te worden. Een andere reactie op onzekerheid kan overdreven stoer en agressief gedrag zijn. Deze kinderen verschuilen zich achter een masker van lef. Hun enige manier van contact maken is pesten en de baas spelen over anderen.
Aanpak
Pesten is een serieus en ingewikkeld probleem. Als ouder kunt u het niet alleen oplossen want het gaat om een groepsprobleem: zonder slachtoffer bestaan er geen pesters en andersom. Daarom vraagt pesten om een gemeenschappelijke aanpak. Er is hulp nodig voor het slachtoffer én voor de pesters. Maar ook de andere kinderen in de klas, de leerkracht en de ouders kunnen bijdragen aan de oplossing.
Dit kunt u doen als uw kind wordt gepest:
- neem uw kind serieus en zeg dat jullie samen met anderen gaan proberen het pesten te stoppen
- praat over het pesten met uw kind en vraag hem of haar op te schrijven wat er gebeurt
- vertel uw kind dat het pesten niet meteen ophoudt als er beter wordt opgelet
- probeer uit te leggen waarom sommige kinderen pesten
- geef tips over wat uw kind kan doen (iets terugzeggen, schouders ophalen en omdraaien waardoor voor de pesters de lol eraf gaat)
- bespreek het probleem op school. Vraag als het nodig is een ouderavond aan en informatie voor de leerkrachten: ook zij weten niet altijd wat ze kunnen doen
- houd het onderwerp onder de aandacht: vraag regelmatig aan uw kind en op school hoe het gaat
- geef uw kind veel positieve aandacht: een compliment of een extra knuffel als iets goed gaat
- overweeg een training in weerbaarheid als het pesten doorgaat. U kunt hierover informatie krijgen bij uw huisarts en op school
Dit kunt u doen als uw kind anderen pest:
- neem andere ouders die zeggen dat uw kind pest serieus
- maak duidelijk dat u het pestgedrag afkeurt maar niet uw kind
- probeer met uw kind te achterhalen waarom het pest en zoek samen naar manieren om het te stoppen. Luister ook naar de oplossingen die uw kind aandraagt
- spreek met uw kind duidelijke regels af
- neem contact op met andere ouders en de leerkracht om gezamenlijk het probleem aan te pakken
- steun uw kind bij het zoeken naar prettige manieren om met anderen om te gaan
- geef uw kind veel positieve aandacht: een compliment of een extra knuffel als iets goed gaat
- overweeg een training in sociale vaardigheden. U kunt hierover informatie krijgen bij uw huisarts en op school.
Dit kunt u doen als in de omgeving van uw kind wordt gepest:
- neem het pesten serieus
- maak het bespreekbaar bij andere ouders en op school of in de buurt
- bespreek met uw kind zijn of haar rol
- zoek samen met uw kind naar mogelijkheden om iets aan het pesten te doen
- laat blijken dat u het goed vindt van uw kind als het iets aan het pesten wil doen en biedt actieve steun.
Kijk ook eens op de website Pestweb
Wilt u meer informatie, verder praten met een deskundige of heeft u een andere vraag over opvoeden en opgroeien? Neem dan contact op met het Centrum voor Jeugd en Gezin.